Nie korzystamy z drabiny, nie dbamy o podwórka i ciągi komunikacyjne... Nie zabezpieczamy maszyn, niewłaściwie postępujemy ze zwierzętami. Lista naszych zaniedbań wynikających z lekkomyślności lub pośpiechu jest długa. Niektóre potrafią skończyć się tragicznie. Sprawdzamy, jak wiele wypadków odnotował KRUS. I polecamy: jeśli ulegniesz wypadkowi podczas pracy na gospodarstwie, nie zwlekaj z jego zgłoszeniem, mimo że przepisy dają na to wyjątkowo długi czas.

REKLAMA

Na podstawie informacji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego opisujemy procedurę postępowania w wyniku wypadku przy pracy rolniczej. Wykorzystujemy także zestawienie, za którym podajemy m.in. ile wypadków zgłoszono w 2025 roku i w której z grup było ich najwięcej.

Za wypadek przy pracy rolniczej uznaje się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło podczas wykonywania czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej albo pozostających w związku z wykonywaniem tych czynności.

Ile zdarzeń na roli zgłoszono w 2025 roku?

Najczęstszym powodem wypadków w gospodarstwach rolnych są: zły stan nawierzchni podwórzy i ciągów komunikacyjnych, bałagan w obejściu gospodarstwa oraz w pomieszczeniach produkcyjnych, brak odpowiednich przejść i dojść czy nieprawidłowy sposób wchodzenia na maszyny rolnicze i schodzenia z nich.

Osoby pracujące na roli nie stosują drabin i podestów przy pracy na wysokości, niewłaściwie zachowują się i postępują ze zwierzętami oraz nie używają ochron (brak stosownego obuwia roboczego). Zdarza się, że niewłaściwie zabezpieczają maszyny, urządzenia i narzędzia podczas postoju lub w trakcie ich używania.

To tylko kilka przykładów z dłuższej listy. Znajdują one odzwierciedlenie w faktycznych przypadkach opublikowanych w „Komunikacie o wypadkach przy pracy i chorobach zawodowych rolników w 2025 r.” dostępnym na stronie internetowej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Według przygotowanej przez KRUS statystki w 2025 roku do oddziałów regionalnych i placówek terenowych KRUS-u zgłoszono 8631 wypadków. Jest to o 1299 (13,1 procent) przypadków mniej niż w 2024 roku. Za wypadki przy pracy rolniczej w ubiegłym roku uznano 8111 zdarzeń. W zestawieniu z 2024 rokiem jest ich o 1267 (13,5 procent) mniej. W 2025 r. wypłacono 6881 jednorazowych odszkodowań z tytułu uszczerbku na zdrowiu lub śmierci. Rok wcześniej było o 954 (12,2 procent) wypłat mniej. Wydano także 2231 decyzji odmownych (o 332 mniej niż w 2024 roku).

40 odszkodowań za wypadki śmiertelne

Najwięcej osób zostało poszkodowanych w wyniku wypadków z grup: „upadek osób” (3455 poszkodowanych, co stanowiło 50,2 procent wszystkich wypłaconych jednorazowych odszkodowań), „uderzenie, przygniecenie, pogryzienie przez zwierzęta” (893 poszkodowanych, co daje 13 procent wypadków), "pochwycenie i uderzenie przez części ruchome maszyn i urządzeń" (738 poszkodowanych, tj. 10,7 procent wypadków) oraz w efekcie „innych zdarzeń” (do których zakwalifikowano 639 poszkodowanych.

W większości przypadków (57,8 procent) zakończonych wypłatą jednorazowych odszkodowań, orzeczono uszczerbek na zdrowiu nieprzekraczający 5 procent. Wskaźnik wypadkowości w rolnictwie indywidualnym w 2025 roku wyniósł 7,2 wypadków na 1000 ubezpieczonych. Najwyższą wypadkowość odnotowano w województwach: podlaskim (9,2), kujawsko-pomorskim (9,0), wielkopolskim (8,6) a najniższą w województwach: śląskim (3,7) oraz opolskim (3,3).

Z tytułu wypadków śmiertelnych w 2025 roku wypłacono 40 jednorazowych odszkodowań. Liczba śmiertelnych zdarzeń przypadająca na 100.000 ubezpieczonych w ubiegłym roku wynosiła 4,3 tj., o 0,5 więcej niż w 2024 roku.

Wypadek przy pracy rolniczej. Do kiedy należy go zgłosić?

Aby mówić o wypadku na roli, musi dojść do niego na terenie gospodarstwa, które ubezpieczony prowadzi lub w którym stale pracuje albo na terenie gospodarstwa domowego bezpośrednio związanego z tym gospodarstwem rolnym. Można także o nim mówić, gdy dochodzi do niego w drodze ubezpieczonego z mieszkania na rolę albo w drodze powrotnej. To także sytuacja podczas wykonywania poza terenem gospodarstwa rolnego zwykłych czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej.

Jeśli zdarzy się wypadek przy pracy rolniczej, należy zgłosić to do placówki terenowej KRUS-u, w której poszkodowany jest ubezpieczony bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia jego zajścia. Zgłoszenia może dokonać poszkodowany lub inna osoba, bezpośrednio w siedzibie KRUS-u lub za pośrednictwem poczty, telefonicznie, pocztą elektroniczną lub poprzez platformę ePUAP.

Osoba poszkodowana lub inna zgłaszająca zdarzenie powinna przede wszystkim: zabezpieczyć w miarę możliwości miejsce i przedmioty związane z zajściem, udostępnić miejsce i przedmioty z nim związane, wskazać świadków, dostarczyć posiadaną dokumentację leczenia oraz udzielić informacji i wszechstronnej pomocy pracownikowi kasy upoważnionemu przez kierującego KRUS-em do prowadzenia postępowania dowodowego w sprawie ustalenia okoliczności i jego przyczyn.

Zgłosiliśmy wypadek i co dalej?

Po przyjęciu zgłoszenia wypadku KRUS ustala, czy w dniu jego istnienia poszkodowany podlegał ubezpieczeniu: wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu. Jeżeli poszkodowany podlegał tym ubezpieczeniom, instytucja niezwłocznie wszczyna postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia okoliczności i jego przyczyn.

Ubezpieczonemu rolnikowi lub domownikowi, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek zdarzenia przy pracy rolniczej, rolniczej choroby zawodowej lub członkom rodziny ubezpieczonego zmarłego wskutek: wypadku przy pracy na roli, przysługuje jednorazowe odszkodowanie powypadkowe. Osoba uprawniona do ubiegania się o odszkodowanie z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu albo śmierci powinna złożyć wniosek o wspomniane już jednorazowe odszkodowanie na formularzu KRUS SR-23.

Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, co ma miejsce nie później niż w ciągu 14 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności, sporządzony zostaje w dwóch identycznych egzemplarzach protokół powypadkowy. Poszkodowany lub uprawniony członek rodziny ubiegający się o jednorazowe odszkodowanie może w terminie 7 dni od otrzymania tegoż protokołu zgłosić na piśmie uwagi i zastrzeżenia do ustaleń zawartych w nim. Dokument stanowi podstawę do uznania bądź nieuznania zdarzenia za wypadek przy pracy rolniczej na podstawie art. 11 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.