Rolnictwo dziś i jutro: „Musimy uczyć rolników racjonalnego gospodarowania”

Grupy producenckie, mała retencja, biogazownie i ograniczanie biurokracji – to tylko część wyzwań i kierunków rozwoju, na których koncentruje się dziś Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Minikowie. O priorytetach dla rolników, zmianach zachodzących na wsi i przyszłości polskiego rolnictwa rozmawiamy z dyrektorem KPODR-u – Łukaszem Urbańskim.

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}

Do podstawowych zadań ośrodków doradztwa rolniczego w całej Polsce należą: edukacja (przede wszystkim w zakresie wiedzy ekonomicznej) czy upowszechnianie nowoczesnych rozwiązań w rolnictwie. Ważnym zadaniem jest też przekonywanie gospodarzy, aby robili próby glebowe. W rozmowie z dyrektorem Kujawsko-Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Minikowie Łukaszem Urbańskim skupiamy się na tym, co nowe i priorytetowe, ale też stanowiące wyzwanie dla współczesnego rolnictwa. Co przyniesie przyszłość?

REKLAMA

Trzeba się zrzeszać

Do priorytetów realizowanych przez ODR-y należy m.in. zabezpieczenie upraw przed różnego rodzaju chorobami czy szkodnikami. Ośrodki promują także Lokalne Partnerstwa ds. Wody (LPW). To nieformalne zrzeszenia lokalnych rolników i samorządów. Celem takich działań jest poprawa gospodarki wodnej oraz walka z suszą na terenach wiejskich. Inicjatywę szczególnie mocno rozwija się w województwie kujawsko-pomorskim.

Pomagamy w wypełnianiu wniosków odnośnie małej retencji. Świadomość w tym zakresie jest jeszcze dość niska, ale rośnie. W ostatnich latach organizowaliśmy warsztaty, szkolenia i konferencje dotyczące przygotowania wniosków retencyjnych. Uświadamialiśmy rolników jakie zastawki, zbiorniki retencyjne itp. mogą tworzyć na własnych gruntach. W 2026 r. KPODR zakupił dostęp do platformy Scalgo, dzięki której możemy mapować każdy teren, dlatego też wiemy, gdzie można tę wodę skutecznie zatrzymać

– tłumaczy Łukasz Urbański.

Regionalny ODR szuka też rozwiązań na nadwyżkę płodów rolnych. Nasz rozmówca przekonuje, że warto się zrzeszać i tworzyć grupy producenckie:

Rolnictwo nie jest gałęzią, w której występuje stagnacja. W czasach, kiedy płody rolne są w trochę niższej cenie, namawiamy, edukujemy i pomagamy tworzyć różnego rodzaju grupy producenckie. Przygotowujemy się do konferencji o takiej tematyce. Potrzebna jest wiedza, aby taką grupę producencką odpowiednio poprowadzić. W planach mamy przeprowadzenie „agromenedżera” – szkolenia dotyczącego bycia menedżerem, który poprowadzi interesy grup producenckich. Uważamy, że grupy producenckie, zrzeszanie się, współpraca między rolnikami oraz producentami i przetwórcami, to jeden z najważniejszych priorytetów rolnictwa w kujawsko-pomorskim oraz w kraju.

REKLAMA

Przyszłość rolnictwa w zgodzie z naturą

Jednym z promowanych rozwiązań są spółdzielnie energetyczne, które mają pełnić rolę zabezpieczenia i generować oszczędności. Dużo mówi się o odnawialnych źródłach energii, w tym biogazowniach, o których szerzej piszemy na stronach 4-5 „AgroTygodnika”.

Edukacja konsumentów w temacie ekologii to ważne zadanie. Ich decyzje konsumentów bezpośrednio kształtują strukturę upraw na polskich polach. Świadomy wybór żywności ekologicznej, sezonowej od lokalnych producentów bezpośrednio wspiera krajowych rolników oraz ogranicza negatywny wpływ na środowisko. Jako ośrodek doradztwa rolniczego wspieramy Rolniczy Handel Detaliczny, MLO [działalność marginalna, lokalna i ograniczona – przyp. red.], Rolnictwo Wspierane Społecznie oraz działania kół gospodyń wiejskich, które stanowią ważną grupę społeczności wiejskiej i zawsze mogą liczyć na wsparcie oraz pomoc

– uzupełnia dyrektor KPODR-u Minikowo.

Priorytety ODR-ów łączą się z wyzwaniami polskiego rolnictwa. Przede wszystkim trzeba jak najdokładniej oszacować ryzyko. Wiedzieć, ile płodów rolnych jest się w stanie wyprodukować i czy uda się je potem sprzedać.

Ośrodki, w tym ten z Minikowa, prowadzą różnego rodzaju badania, np. Climate Farm Demo. Projekt polega na tworzeniu europejskiej sieci pilotażowych gospodarstw demonstracyjnych – w obrębie działań przyjaznych klimatowi, aby umożliwić wzajemne uczenie się i wdrażanie inteligentnych rozwiązań rolniczych. Ma to na celu dostosowanie produkcji rolnej do zmian klimatu oraz osiągnięcia neutralnego pod względem emisji dwutlenku węgla sektora rolniczego.

By to osiągnąć, projekt skupia się na podejściu wielopodmiotowym: „łącząc 1500 pilotażowych gospodarstw demonstracyjnych i doradców z nimi współpracujących na poziomie europejskim i krajowym”. Dodajmy, że w Polsce za realizację tego projektu odpowiedzialne są trzy instytucje: Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie (rola koordynatora krajowego) oraz ośrodki z województw kujawsko-pomorskiego i warmińsko-mazurskiego.

Na które szkolenia są chętni?

Sporym zainteresowaniem cieszą się wciąż szkolenia chemizacyjne. Część osób je odnowiło, ale liczna grupa zrobiła je po raz pierwszy. Szkolenia te są niezbędne, aby zakupić specjalistyczne środki ochrony roślin. Jak podkreśla Urbański, chodzi o bezpieczeństwo żywnościowe i ludzi.

Największym zainteresowaniem cieszą się warsztaty w gospodarstwach demonstracyjnych. Rolnicy czy przedsiębiorcy rolni w trakcie ich trwania, mogą na żywo zobaczyć, jak dane gospodarstwo funkcjonuje, jaką infrastrukturą i maszynami dysponuje oraz jak uprawiana jest gleba i w jaki sposób uprawy są nawożone czy chronione

– słyszymy od naszego rozmówcy.

Od lat wysoka frekwencja towarzyszy też Targom AGRO-TECH Minikowo, gdzie odbywają się demonstracje nowoczesnego sprzętu, maszyn i urządzeń rolniczych.

Tak, to prawda, jest wtedy wspaniała okazja, aby zapoznać się m.in. z nowinkami technicznymi. W tym roku, kolejny już raz, były to drony oraz pojazdy autonomiczne. Podczas Kujawsko-Pomorskich Dni Pola zaprezentowane zostały stoiska demonstracyjne i poletka uprawne, 15 ha demonstracji – blisko 500 obiektów demonstracyjnych oraz prezentacji, m.in. systemy ochrony i nawożenia w różnych gatunkach roślin, systemy wspomagania decyzji, rolnictwo precyzyjne, systemy nawadniania. Odbyła się także XXIV Regionalna Kujawsko-Pomorska Wystawa Zwierząt Hodowlanych w Minikowie, podczas której było obecne bydło mleczne, bydło mięsne, owce, kozy i drób ozdobny. Swoje zwierzęta zaprezentowało 40 wystawców z regionu. Jako ciekawostka po raz pierwszy na wystawie zaprezentowano bydło rasy białogrzbietej – rasa zachowawcza

– wymienia Urbański.

Biogazownie alternatywą?

Dyrektor ODR podkreśla, jak ważne są dzisiaj uwarunkowania ekonomiczne. Niestety w Polsce coraz mniej jest rolników nastawionych na produkcję zwierzęcą. Ośrodek sprawdza, gdzie można ciąć koszty. Przykład to badania gleby. Według Urbańskiego wykonuje się je po to, aby sporo zaoszczędzić na nawozach – przy ich obecnie wysokich cenach. Pomóc może utworzenie planów nawozowych.

Rolnictwo to niezwykle złożony sektor działalności gospodarczej łączący poszanowanie dla zasobów naturalnych i zaawansowaną technologię z koniecznością sprawnego zarządzania w realiach zmiennego rynku globalnego. Polska eksportuje na rynki zewnętrzne 40 procent żywności. KPODR w Minikowie zgodnie ze swoją kompetencją stara się podołać wyzwaniom nowoczesnego rolnictwa, pomagając wdrażać zasady zrównoważonego i racjonalnego gospodarowania oraz podnosząc świadomość w zakresie wpływu działalności człowieka na środowisko naturalne. Obszarem wymagającym pracy i szczególnej uwagi pozostaje w dalszym ciągu ekonomika rolnictwa zarówno w sferze zarządzania gospodarstwem, jak również dywersyfikacji źródeł dochodu. Doskonałym przykładem mogą być tu biogazownie rolnicze, których głównym zadaniem jest przetwarzanie produktów ubocznych i odpadów powstających w gospodarstwach na energię. Uświadamiamy społeczności zamieszkujące tereny wiejskie, że biogazownie przynoszą obopólną korzyść ekonomiczną, zagospodarowując produkty uboczne, podnosząc dochodowość produkcji rolnej oraz obniżając ceny energii

– przekonuje dyrektor regionalnego ODR-u.

Szeroka współpraca

Czy Łukasz Urbański dostrzega potrzebę zacieśnienia współpracy między Kujawsko-Pomorskim Ośrodkiem Doradztwa Rolniczego a samorządami, uczelniami i przedsiębiorcami?

Co roku organizujemy spotkania przedstawicieli oraz instytucji szeroko związanych z rolnictwem. Rozmawiamy o najważniejszych wyzwaniach, zagrożeniach i zmianach zachodzących w branży. To także okazja do wymiany doświadczeń i lepszego poznania się. Ważnym wydarzeniem jest debata „Rolnictwo dziś i jutro”. W tym roku dyskutowaliśmy o możliwych sytuacjach kryzysowych

– mówi Łukasz Urbański.

W spotkaniach uczestniczą przedstawiciele m.in. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, inspekcji weterynaryjnej oraz związków branżowych zrzeszających hodowców bydła mlecznego i mięsnego, owiec, kóz czy nawet pszczelarzy.

Organizujemy także konferencje i spotkania dla samorządowców. Rozmawiamy o wyzwaniach, z którymi się mierzą. O cenach energii, biogazowniach czy spółdzielniach energetycznych. Pokazujemy możliwe rozwiązania, ale również uważnie wsłuchujemy się w głosy przedsiębiorców, samorządowców i producentów rolnych. Zależy nam na tym, aby ta współpraca była coraz szersza i przynosiła wymierne efekty

– podkreśla.

Przełom w biurokracji?

Które z wprowadzanych aktualnie zmian najbardziej wpływają na funkcjonowanie ODR-u i pracę rolników?

Rolnictwo, a co za tym idzie również doradztwo rolnicze, to przestrzeń wielowymiarowa, trudno wskazać więc jeden aspekt wpływający na funkcjonowanie ośrodka i pracę rolników. Myślę jednak, że postępująca cyfryzacja administracji publicznej, w tym uruchomienie Portalu Rolnika, który działa od 30 czerwca br., jest jednym z wydarzeń o znaczeniu przełomowym. Wprowadzenie tego narzędzia ma ułatwić pracę rolnikom i zmniejszyć biurokrację, integrując wszystkie aspekty rolnictwa w jednym miejscu

– ocenia nasz rozmówca.

W ostatnich latach często dochodzi do gwałtownych bądź ekstremalnych zjawisk pogodowych. Jak się przed nimi chronić?

Przede wszystkim informujemy rolników o potrzebie ubezpieczania upraw, ze względu na to, że bardzo dużo środków zainwestowali w daną produkcję. Musimy sobie zdać sprawę, że gospodarstwo to firma pod gołym niebem, więc nie wszystko zależy od rolnika czy od producenta rolnego

– dodaje dyrektor.

Czego życzy rolnikom na tegoroczne żniwa?

Zacznę, od tego, iż w tym roku obchodzimy jubileusz 70-lecia doradztwa rolniczego w Minikowie. Chcę podkreślić, że wszyscy rolnicy, którzy potrzebują jakiejkolwiek pomocy, mają możliwość skorzystania ze wsparcia naszych biur powiatowych. Pracują tam bardzo dobrzy fachowcy i z pewnością udzielą pomocy. Rolnikom życzę dobrej pogody, aby te żniwa przebiegały bardzo spokojnie, bezpiecznie. Przede wszystkim życzę im satysfakcji finansowej podczas sprzedaży płodów rolnych, żeby ceny były zadowalające dla wszystkich producentów

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}

– kończy Łukasz Urbański.