Czujki faktycznie ratują ludzkie życie. Posłuchaj strażaków. Świadomość zmienia się, choć niełatwo przekonać osoby starsze

Choć wydaje się, że kampanii promujących korzystanie z czujek dymu i tlenku węgla jest wystarczająco dużo, nadal dochodzi do sytuacji, jak ta w styczniu bieżącego roku w Chełmnie. Po niewyobrażalnej tragedii – śmierci matki i trójki dzieci – tamtejsze władze przeprowadziły pilną akcję polegającą na wyposażeniu mieszkańców w bezpłatne urządzenia.

REKLAMY

Rozpoczęcie sezonu grzewczego to najbardziej odpowiedni moment, aby przypomnieć, jak w najprostszy sposób uchronić się przed zatruciem tlenkiem węgla, który jest śmiertelnie niebezpieczny. Właśnie teraz startuje kampania „Czujka na straży Twojego bezpieczeństwa”. To intensywna akcja promująca korzystanie z czujek tlenku węgla i czujek dymu. O tym, że kampanię należy niezmiennie wałkować co roku i szukać nowego sposobu na dotarcie do odbiorcy, świadczą powracające zdarzenia zagrażające zdrowiu i życiu. Nie trzeba daleko wybiegać pamięcią i ruszać na drugi koniec Polski. W styczniu 2026 roku jak grom z jasnego nieba spadła na region wiadomość o śmiertelnym zatruciu tlenkiem węgla kilkuosobowej rodziny: matki i trójki dzieci. Byli to mieszkańcy Chełmna, którego władze zareagowały akcją bezpłatnego przekazywania czujek. Bo właśnie posiadanie i uruchomienie takiego urządzenia prawdopodobnie uchroniłoby rodzinę przed śmiercią. Jednocześnie był to też czas, w którym strażacy prowadzili akcję informacyjną. Akurat w powiecie tucholskim, w każdej gminie spotykali się z seniorami. Jak widać, dowody na swoje argumenty przemawiające za czujkami mieli aż nadto dobitne.

Czad jest szczególnie niebezpieczny właśnie dlatego, że nie możemy go zobaczyć ani wyczuć. Czujka tlenku węgla może zaalarmować mieszkańców w momencie, kiedy zagrożenie nie jest jeszcze widoczne. To niewielkie urządzenie, a może uratować życie

– mówi st. kpt. Grzegorz Polok, dowódca Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej Państwowej Straży Pożarnej w Tucholi i oficer prasowy tutejszej komendy. Tlenek węgla nie ma zapachu, koloru ani smaku, stąd tak wielkie niebezpieczeństwo. Dopiero konkretne objawy [patrz na grafikę przy artykule] mogą zasugerować, że mamy do czynienia z zatruciem właśnie czadem. Jednak są sytuacje, w których może być już za późno na reakcję.

Objawy zatrucia tlenkiem węgla. Graf. KG PSP

Bezcenne okazuje się także działanie czujek dymu. Ich zadaniem jest możliwie szybkie wykrycie dymu pojawiającego się podczas pożaru i zaalarmowanie mieszkańców. To szczególnie ważne w nocy. Człowiek śpiący może nie zauważyć pierwszych oznak pożaru, podczas gdy odpowiednio zamontowana i sprawna czujka może uruchomić alarm, zanim ogień zdąży się rozprzestrzenić.

1 stycznia 2030 roku to będzie obowiązek

Działanie czujek okazuje się być tak skuteczne, że korzystanie z nich regulują zmieniające się i stopniowo wprowadzane przepisy. Jak tłumaczy Grzegorz Polok, aktualnie montaż czujki jest obowiązkiem w każdym nowo budowanym domu lub lokalu mieszkalnym. Oczywiście wtedy, gdy w budynku odbywa się proces spalania paliwa stałego, ciekłego lub gazowego. Taki przepis obowiązuje od końca grudnia 2024 roku. W międzyczasie rygor wynikający z przepisów zmieniał się np. w hotelach czy obiektach handlowych. Zwykłego Kowalskiego interesuje natomiast odległa data 1 stycznia 2030 roku. Od tego dnia obowiązek zamontowania czujki będzie dotyczył wszystkich istniejących i użytkowanych już lokali mieszkalnych! Strażacy sugerują: wtedy będzie to obowiązek, a teraz może to być zdrowy rozsądek. Proszą, aby nie czekać do ostatniej chwili.

Wybór czujek jest bardzo duży, można zdecydować się na czujkę dualną: tlenku węgla i dymu jednocześnie. Ceny zaczynają się na kilkudziesięciu złotych, a do pułapu 200 zł z pewnością jest w czym wybierać. Co roku, w ramach akcji promocyjnych, podczas dedykowanych spotkań pojawia się szansa na otrzymanie czujki za darmo, ale w tym przypadku, nie należy poskąpić.

Regularnie sprawdzaj baterię

Kupując czujkę, na opakowaniu lub instrukcji warto sprawdzić, czy posiada certyfikat bezpieczeństwa. Powinna go mieć, skoro została wprowadzona do sprzedaży na terenie kraju. Grzegorz Polok zwraca uwagę, że samodzielnie należy dokonywać podstawowego serwisu urządzenia. A jest to po prostu regularna wymiana baterii. Nie każde urządzenie, np. najtańsze z asortymentu, będzie samoistnie „informować” o tym, że baterie są na wyczerpaniu. Na czujkach powinien być przycisk do testowania baterii. Raz na jakiś czas należy go użyć. Instrukcję obsługi czujek trzeba ze skupieniem przeczytać.

To z niej dowiemy się, że np. czujkę dymu należy zainstalować w strefie podsufitowej, a czujkę tlenku węgla mniej więcej na wysokości naszego wzrostu. Czujka dualna powinna znaleźć się na środku sufitu.

Czujka nie informuje straży, tylko Ciebie

Czujki, ze względu na postęp technologiczny, posiadają różne nowinki. Nowszy sprzęt za pośrednictwem bluetooth połączy się z aplikacją na smartfonie. Nie ma jednak w tym momencie mowy o tym, że uruchomienie indywidualnej czujki w prywatnym domu będzie jednocześnie wiązać się z alarmowaniem pod numerem 112 czy bezpośrednim zgłoszeniem straży pożarnej. To zbyt doskonała wizja... Najpierw należałoby wyeliminować sytuacje, w których straż pożarna nie byłaby potrzebna.

Czujka z założenia ma informować osoby, które są w pobliżu. Alarmowanie straży za pośrednictwem danego systemu, to osobna sprawa. Jest grupa obiektów, która ma obowiązek zainstalowania monitoringu pożarowego. Trzeba spełnić wiele warunków, aby podlegać takiemu obowiązkowi. Na terenie powiatu tucholskiego jest kilka obiektów, które są podłączone na stałe do straży. Nie są to budynki mieszkalne

– tłumaczy Grzegorz Polok.

Zdarza się, że nie wierzą

Czy chcemy montować czujki, czy raczej trzeba nas do tego namawiać? Dowódca tłumaczy, że poziom świadomości pod tym względem jest coraz większy.

Świadczą o tym spotkania, które organizujemy cyklicznie. Przychodzi na nie coraz więcej osób. Ludzie dzwonią do straży z pytaniami, gdzie kupić czujkę, w jakim miejscu ją zainstalować itd. Jeżeli jest taka konieczność, wspieramy osoby starsze. Pomagamy zainstalować czujkę albo wskazać dla niej najlepszą lokalizację w domu

– wyjaśnia strażak. Co prawda, liczba zmniejsza się, ale nadal są osoby, które nie znają technologii czujek albo co gorsza – nie wierzą w ich działanie i skuteczność. Zdarza się tak wśród seniorów, a większego problemu nie ma wśród ludzi młodszych.

Naszym zadaniem jest przekonać ich do tej technologii. Niekiedy na osobę, która wątpi w sens używania czujek, zadziała podanie przykładu zdarzenia z najbliższej okolicy

– przyznaje oficer prasowy.

Lepiej jest zapobiegać

Strażakom zdarzało się jechać do pożaru czy zadymienia, które zostały wykryte przez czujkę dymu. Wcześniej to była rzadkość, teraz to coraz częstsza sytuacja. To znaczy, że urządzeń w użyciu jest coraz więcej.

Apelujemy do mieszkańców powiatu tucholskiego, aby nie odkładali tych czynności na później. Sprawdzenie instalacji, zadbanie o komin oraz zamontowanie czujki dymu i czujki czadu to proste działania, które mogą zdecydować o bezpieczeństwie całej rodziny. Lepiej zapobiegać, niż później wzywać straż pożarną do pożaru czy zatrucia tlenkiem węgla

– podsumowuje st. kpt. Grzegorz Polok dodając, że najlepiej zadbać o bezpieczeństwo właśnie wraz z początkiem sezonu grzewczego. Zanim pojawi się pierwsze potencjalne zagrożenie.

Jeśli do kogokolwiek, z bliżej nieokreślonego powodu, nie docierają argumenty mówiące o zdrowiu i życiu swoim i rodziny, można pomyśleć o innych konsekwencjach. Co prawda ustawodawca nie określił w tym momencie kar za brak montażu czujek dymu czy tlenku węgla, jednak łatwo wyobrazić sobie, jak w zależności od ubezpieczenia wyglądałoby postępowanie odszkodowawcze.