Oświetlenie drogi powinno umożliwiać kierowcom odpowiednio wczesne dostrzeżenie pieszego, przeszkody, skrzyżowania lub zmiany przebiegu jezdni. Jednocześnie instalacja działa przez tysiące godzin i stanowi stałą pozycję w kosztach utrzymania infrastruktury. Z tego powodu coraz więcej samorządów, zarządców osiedli oraz właścicieli terenów komercyjnych zastępuje starsze lampy oprawami LED. Sama wymiana źródła światła nie gwarantuje jednak dobrego efektu. Znaczenie mają również układ optyczny, wysokość i rozstaw słupów, moc opraw, barwa światła oraz sposób sterowania. Oświetlenie drogowe LED powinno powstać na podstawie obliczeń uwzględniających rzeczywisty charakter ulicy, a nie wyłącznie porównania liczby watów.
Jedną z najważniejszych zalet jest możliwość uzyskania potrzebnej ilości światła przy niższym zużyciu energii niż w przypadku wielu starszych instalacji. Różnica może być szczególnie widoczna na długich odcinkach dróg, gdzie przez większą część nocy pracują dziesiątki lub setki punktów świetlnych. Ostateczny poziom oszczędności zależy jednak od parametrów zastępowanych lamp, liczby opraw, czasu działania i ustawionego profilu mocy. Technologia LED ułatwia też precyzyjne kierowanie strumienia świetlnego. Odpowiednio dobrana optyka rozprowadza światło wzdłuż jezdni, chodnika lub parkingu, ograniczając jego emisję w niepożądanych kierunkach. Pozwala to lepiej wykorzystać energię oraz zmniejszyć nadmierne rozjaśnianie elewacji, okien i otoczenia drogi. Znaczenie ma również trwałość opraw. Długi okres zachowania parametrów świetlnych może ograniczyć liczbę interwencji serwisowych, ale zależy on od jakości diod, zasilacza, odprowadzania ciepła i szczelności obudowy. Wysoka temperatura wewnątrz lampy, wilgoć albo niewłaściwa ochrona przeciwprzepięciowa mogą skrócić czas jej prawidłowej pracy.
Na ulicy nie wystarczy zapewnić dużej ilości światła bez kontroli nad jego rozmieszczeniem. Kierowca powinien widzieć nie tylko jasny obszar bezpośrednio pod latarnią, lecz także przestrzeń pomiędzy kolejnymi słupami. Duże różnice luminancji zmuszają wzrok do ciągłej adaptacji, a ciemne fragmenty utrudniają zauważenie pieszego lub przeszkody. W projekcie analizuje się między innymi równomierność, ograniczenie olśnienia i rozkład światła na powierzchni drogi. Innej optyki wymaga wąska ulica osiedlowa, innej wielopasmowa trasa, a jeszcze innej chodnik lub parking. Dlatego dwie oprawy o podobnej mocy mogą dawać zupełnie różne rezultaty. Ważniejsza od samej liczby watów jest ilość światła docierającego we właściwe miejsce. LED pozwala również uzyskać dobre rozpoznawanie kolorów. Pomaga to kierowcom oraz pieszym odróżniać obiekty, elementy oznakowania i sylwetki uczestników ruchu. Czytelniejszy obraz może być istotny także dla monitoringu, pod warunkiem że oprawy nie powodują prześwietleń i nierównomiernych plam w polu widzenia kamer.
Lampy tego typu wykorzystuje się na drogach miejskich, osiedlowych i gminnych, a także przy trasach o większym natężeniu ruchu. Oświetlają skrzyżowania, przejścia dla pieszych, ronda, zatoki autobusowe, chodniki oraz drogi rowerowe. Każda z tych przestrzeni wymaga osobnego podejścia. W rejonie przejścia dla pieszych szczególnie istotna jest widoczność sylwetki, natomiast na długim odcinku jezdni większe znaczenie ma równomierność. Oprawy uliczne stosuje się również na parkingach, placach manewrowych, terenach zakładów, przy centrach logistycznych i na wewnętrznych drogach osiedlowych. W takich miejscach projekt powinien uwzględniać ruch samochodów, pieszych oraz pracujących maszyn. Należy też ograniczać zacienione strefy pomiędzy zaparkowanymi pojazdami i przy wejściach do budynków.
Rozwiązania przeznaczone do różnych rodzajów przestrzeni obejmuje oświetlenie drogowe LED od NowaLed ILL. Marka NowaLED ILL oferuje między innymi oprawy Naos, Sinoko i Citta. Poszczególne modele są przeznaczone do oświetlania ulic, chodników, dróg osiedlowych, parkingów, placów oraz ścieżek rowerowych, co umożliwia dopasowanie konstrukcji i optyki do charakteru inwestycji.
Projektowanie warto rozpocząć od zebrania informacji o drodze: jej szerokości, liczbie pasów, rodzaju nawierzchni, natężeniu ruchu i obecności chodników. Potrzebne są również dane dotyczące wysokości słupów, długości wysięgników, kąta montażu i odległości pomiędzy punktami świetlnymi. Dopiero na tej podstawie można dobrać moc oraz rozsył światła. Pomocne są pliki fotometryczne, które opisują sposób emisji światła przez konkretną oprawę. Wprowadzenie ich do programu obliczeniowego pozwala przewidzieć rezultaty jeszcze przed montażem. Projektant może sprawdzić, czy przy istniejącym rozstawie słupów zostaną osiągnięte wymagane wartości i czy światło nie będzie kierowane poza oświetlany obszar. Zwiększanie mocy nie jest uniwersalnym sposobem na poprawę widoczności. Zbyt mocne oprawy mogą powodować olśnienie, zwiększać pobór energii i rozjaśniać otoczenie bardziej, niż jest to potrzebne. Lepszy efekt często daje właściwy układ optyczny, który kieruje strumień wzdłuż jezdni i ogranicza powstawanie jasnych plam bezpośrednio pod lampami.
Oprawa pracująca na zewnątrz jest narażona na deszcz, pył, wiatr, mróz i wysoką temperaturę. Jej obudowa powinna chronić komponenty, a jednocześnie skutecznie odprowadzać ciepło wytwarzane przez diody oraz zasilacz. Aluminium jest często wykorzystywane ze względu na wytrzymałość i właściwości termiczne, natomiast hartowane szkło osłania układ optyczny przed uderzeniami i zabrudzeniami. Ważna pozostaje szczelność konstrukcji. Wilgoć gromadząca się wewnątrz może powodować zaparowanie klosza, pogarszać rozsył światła i uszkadzać elektronikę. Oprawy NowaLED ILL mają aluminiowe obudowy, szyby ze szkła hartowanego oraz rozwiązania wspomagające wentylację konstrukcji. Przed wyborem konkretnego modelu warto jednak sprawdzić jego kartę katalogową, wyniki badań oraz warunki gwarancji. Trzeba także uwzględnić ochronę przed przepięciami. Instalacje uliczne są szczególnie narażone na skutki wyładowań atmosferycznych i zakłóceń w sieci. Uszkodzenie zasilacza może wyłączyć całą oprawę nawet wtedy, gdy same diody zachowały sprawność. Ochrona powinna więc obejmować zarówno lampę, jak i pozostałe elementy instalacji.
Pierwszym krokiem powinien być audyt istniejącej instalacji. Trzeba ustalić liczbę i stan słupów, moc obecnych lamp, zużycie energii oraz miejsca, w których widoczność jest niewystarczająca. Ważne są też parametry sieci, kondycja przewodów i możliwość wykorzystania obecnych punktów montażowych. Następnie przygotowuje się obliczenia fotometryczne i porównuje możliwe warianty. Ocena inwestycji powinna obejmować nie tylko cenę zakupu opraw, lecz także przewidywane zużycie energii, serwis, gwarancję oraz dostępność części. Najtańsza lampa nie zawsze zapewni najniższy koszt w całym okresie użytkowania. Prawidłowo zaprojektowane oświetlenie drogowe LED może poprawić widoczność, ograniczyć zużycie energii i uprościć utrzymanie instalacji. Warunkiem jest dopasowanie opraw do konkretnej drogi, a nie wybór jednego modelu dla wszystkich lokalizacji. O jakości rozwiązania decyduje połączenie właściwej optyki, odpowiedniej mocy, trwałej konstrukcji i przemyślanego sterowania.
