Gmina Tuchola: 97 urodzeń, 212 zmarłych... Prześwietlamy CAŁY POWIAT! Jak duży jest kryzys demograficzny? ANALIZA

W dobie nagłaśnianego wszem i wobec kryzysu demograficznego, analizujemy w szczegółach sytuację w gminach powiatu tucholskiego. Mamy także dane Szpitala Tucholskiego, a to zdecydowanie szersza perspektywa, bo rodzi tu wiele kobiet z regionu, w tym sąsiedniego województwa. Okazuje się, że w naszym powiecie jest jedna gmina, która wymyka się z bardzo złego, ogólnopolskiego trendu. Która?

Wraz z początkiem stycznia poznaliśmy statystyki dotyczące narodzin dzieci w minionym roku, zarówno w gminach powiatu tucholskiego, jak i Szpitalu Tucholskim. Zgromadzone dane mogłyby zaskoczyć, bo jak się okazuje, ogólnopolski trend w spadku narodzin w jednoznaczny sposób nie dotyczy powiatowej lecznicy. Jednak pamiętać trzeba, że nasza porodówka cieszy się niezwykłą popularnością.

Mniej niż przed rokiem, ale...

W Szpitalu Tucholskim w 2025 roku na świat przyszło 607 dzieci. To o 74 pociechy mniej niż rok wcześniej, ale przyglądając się danym umieszczonym pod artykułem można zauważyć, że w przypadku lokalnej placówki trend ogólnopolski nie jest jednoznaczny. Okazuje się, że w tucholskim szpitalu nie rodzi się z roku na rok mniej dzieci. Tendencja jest zmienna, co doskonale obrazują dane z ostatnich 10 lat.

W czasie, gdy w całym kraju obserwujemy drastyczny spadek liczby urodzeń, z satysfakcją możemy stwierdzić, że Szpital Tucholski utrzymuje relatywnie wysoki poziom porodów. To ważne osiągnięcie, zwłaszcza że ogólnopolskie trendy demograficzne są niekorzystne, a malejąca liczba porodów dotyka zarówno duże ośrodki, jaki mniejsze placówki. Nasz szpital pozostaje miejscem chętnie wybieranym przez przyszłe mamy, co potwierdzają regularnie analizowane przez nas statystyki

– komentuje taki stan rzeczy Anna Nieżórawska – dyrektorka ds. organizacji w tucholskim szpitalu.

Kto rodzi w naszym szpitalu?

Analizując dalej w lokalnej placówce medycznej na świat przyszło 607 dzieci, z czego 197 noworodków to mali mieszkańcy powiatu tucholskiego. Zaokrąglając, to 32,5 procent wszystkich urodzonych tutaj dzieci w ubiegłym roku. W Tucholi na świat przyszło wielu mieszkańców sąsiedniego powiatu chojnickiego, bo aż 149 (24,5 procent). Szpital w Tucholi często wybierany był w ubiegłym roku również przez ciężarne z powiatu sępoleńskiego, skąd na świat przyszło 110 dzieci (18 procent). Przypomnijmy, że w tym powiecie szpital znajduje się w Więcborku, ale nie funkcjonują w nim oddziały ginekologiczno-położniczy i noworodkowy. Jesienią 2024 r. ich działalność została zawieszona, a wiosną 2025 r. zostały zamknięte. Ciężarne z Sępolna Krajeńskiego i okolic do wyboru mają właśnie szpital w Tucholi, jak również w Chojnicach i oddalonej już znacznie Bydgoszczy.

W naszej lecznicy na świat przychodzą też mieszkańcy powiatów, które są już znacznie oddalone od Tucholi. Na przykład powiatów: złotowskiego (15 porodów), bydgoskiego (10), pilskiego (9) czy nawet kościerskiego (8). W ubiegłym roku w Tucholi rodziły się dzieci nawet z okolic Gdańska, Łęcznej czy Płocka.

„Stabilny poziom porodów jest powodem do dumy”

Z radością obserwujemy, że nasza placówka jest wybierana nie tylko przez panie z powiatu tucholskiego, ale również przez pacjentki z ościennych powiatów ,a nawet z miejsc oddalonych od Tucholi. To dowód, że Szpital Tucholski jest postrzegany jako miejsce oferujące wysoki standard opieki i komfort warunków porodu. Na wybór szpitala wpływa wiele czynników: bezpieczeństwo, jakość opieki, empatia personelu oraz warunki pobytu. Dbamy o to kompleksowo: nowoczesny, niedawno zmodernizowany oddział, a przede wszystkim doświadczony i otwarty na potrzeby pacjentek zespół położnych i lekarzy tworzy atmosferę zaufania i wsparcia w tym wyjątkowym momencie [...]. W obliczu spadku demograficznego w Polsce fakt, że utrzymujemy stabilny poziom porodów, jest powodem do dumy, ale także zobowiązaniem do dalszego rozwoju i utrzymania wysokich standardów opieki

– słyszymy od Anny Nieżórawskiej.

Warto dodać ,że wysoki poziom oddziału położniczego w Szpitalu Tucholskim znajduje odzwierciedlenie w ocenach. Jak przekazuje nam dyrektorka ds. organizacji, tucholska placówka regularnie zdobywa wyróżnienia w rankingach, m.in. „Rodzić po ludzku”. W 2025 roku we wszystkich kwartałach znalazła się w TOP3 województwa kujawsko-pomorskiego.

W tych gminach więcej osób zmarło niżeli urodziło się dzieci

Choć w naszym powiecie mamy oddział położniczy cieszący się dobrymi opiniami, to wiele mam decyduje się na poród poza granicami naszego regionu. To wiąże się z zaleceniami lekarskimi lub własnym wyborem. Tu w grę wchodzą szpitale w: Bydgoszczy, Chojnicach i Świeciu. Stąd wzięła się różnica w liczbie dzieci urodzonych w lokalnym szpitalu z gmin powiatu tucholskiego, a ostateczną liczbą najmniejszych mieszkańców w każdej gminie.

Niestety, ale samorządy (poza jednym) w powiecie tucholskim nie idą w ślad za Szpitalem Tucholskim i wyraźnie wpisują się w trend ogólnopolski. Z właściwych komórek w każdym z sześciu urzędów gmin otrzymaliśmy informacje o liczbie dzieci urodzonych i osób zmarłych w 2025 r. W gminach: Cekcyn, Gostycyn, Kęsowo, Lubiewo i Tuchola (w tym przypadku miasto i wioski razem) mówimy o ujemnym przyroście naturalnym. Poza samorządem cekcyńskim, w pozostałych z wymienionych obszarów jest on znaczny.

Ujemny przyrost naturalny to sytuacja, w której liczba zgonów w danym okresie przewyższa liczbę urodzeń żywych, często prowadząc do spadku liczby ludności, jeśli nie jest wyrównywany przez imigrację.

Programy pomocowe nie uzdrowiły sytuacji

Przykładowo w największym samorządzie powiatu tucholskiego, tj. gminie Tuchola – bez rozbicia na miasto i obszar wiejski – w ubiegłym roku urodziło się 97 dzieci, a aż 212 osób zmarło. O komentarz do tej sytuacji zwróciliśmy się do burmistrza Tadeusza Kowalskiego. W czym jego zdaniem należy upatrywać przyczyny problemu? Dodajmy, że wątek demografii był kilkukrotnie szeroko omawiany podczas sesji rady miejskiej w drugiej połowie 2025 roku. Radni zastanawiali się nad próbą poprawy tej tendencji. Przyznawali nawet, że zerkają na rubrykę z noworodkami w „Tygodniku Tucholskim” i rzuca im się w oczy fakt, że Tuchola wśród narodzin dzieci wcale nie jest w większości, a często wręcz przeciwnie.

To jest znamienne dla struktury społeczeństwa, jaką dzisiaj mamy. Coraz więcej umiera ludzi pochodzących z wyżów demograficznych. Osiągają wiek senioralny. Po drugiej stronie bieguna demograficznego mamy malejącą liczbę urodzeń. Gdy słucham różnych dyskusji, wysnuwany jest wniosek, że wprowadzenie różnych programów pomocowych, takich jak: 500+, a teraz 800+, bez wątpienia poprawiło sytuację rodzin z dziećmi, co jest dla mnie zauważalne. Myślę, że w niektórych przypadkach pewnie spowodowało to decyzje o powiększeniu rodziny. Wydaje mi się, że gdyby tego wsparcia nie było, to mielibyśmy jeszcze mniej urodzeń. Jednak mimo wszystko te pomysły nie uzdrowiły sytuacji i nie spowodowały, że urodzeń jest więcej. Warto zwrócić uwagę, że coraz mniej jest też ludzi w wieku produkcyjnym

– komentuje Tadeusz Kowalski.

Burmistrz: „dziś młodzi ludzie mają pracę”

Zdaniem burmistrza możemy mówić o „modzie” na niezakładanie rodzin w związkach formalnych lub nieformalnych. Mniej ludzi chce wziąć na siebie odpowiedzialność lub się jej boi. W dodatku rodziny zakładane są bardzo późno i rodzice decydują się na mniejszą liczbę dzieci, często na jedno. Według samorządowca jest to problem ogólnoeuropejski albo przynajmniej krajów Zachodu, a dane to potwierdzają.

Stąd nasza postawa przy racjonalizacji sieci szkół [...]. W gminie Tuchola urodziło się zaledwie 97 dzieci. To są raptem cztery klasy, a my dzisiaj mamy osiem szkół. Do niedawna w szkołach tucholskich było po kilka klas w jednym roczniku. Ubolewam bardzo, że teraz jest inaczej. Coraz częściej młodzi ludzie nie zakładają rodzin. Słyszę oczekiwania dotyczące lepszych zarobków, posiadania pewnej pracy. A przecież dzisiaj młodzi ludzie mają pracę, kto chce,to ją znajdzie. Kto nie ma swojego mieszkania, jest w stanieje wynająć i utrzymać, wielu buduje nowe domy. Za chwilę możemy mieć dużo pustostanów i pustych domów, gdyż nie będzie komu ich zapisać. Jeśli rozejrzymy się wokół siebie, to zauważymy, ile jest sytuacji, w których w dużym domu mieszka jedna osoba. Każdy chce być na swoim. Czy domów i mieszkań powstaje za mało? Być może, ale taką tezę poddałbym pod dyskusję, bo mam wątpliwość

– podsumowuje i dodaje, że cieszy się z rodzin, które nie odkładają planów o powiększeniu rodziny na czas bliżej nieokreślony.

Od 1 stycznia wprowadzili gminne becikowe. Ale urodzeń w Kęsowie jest „niepokojąco mało”

W gminie Kęsowo w ubiegłym roku urodziło się31 dzieci, a 46 osób zmarło.Narodzin jest tutaj systematycznie coraz mniej, ale gmina szuka pomysłów „motywacyjnych”. Od 1 stycznia Kęsowo, jako drugie po Śliwicach w naszym powiecie,wprowadziło indywidualny program. To „Wyprawka Kęsowskiego Malucha”, czyli jednorazowe świadczenie w wysokości 1000 zł na każde dziecko urodzone, przysposobione lub objęte opieką. Co ważne – bez względu na zarobki rodziny.

Jako samorząd zawsze będziemy starać się o to, aby jakkolwiek pomóc naszym mieszkańcom. Tutaj akurat jest to ukierunkowane na rodziców, którzy będą mieć małe dzieci. Oczywiście bardzo chciałabym, aby program wpłynął na zwiększenie liczby ludności w gminie Kęsowo. Jednak, jak wypowiadał się już wcześniej wójt Radosław Januszewski, jest to wyrównanie szans dla naszych mieszkańców. Ogólnopolskie becikowe może być trudne do uzyskania ze względu na kryteria, które należy spełnić. Becikowe gminne może więc wyrównywać szanse wielu rodzinom. Wiemy, jak kosztowne są dla rodziców pierwsze miesiące od narodzin dziecka. Dlatego cieszymy się że „kęsowska wyprawka” może w tym pomóc

– tłumaczy z kolei wicewójt Jagoda Has.

Co roku samorząd zobligowany jest do stworzenia raportu o stanie gminy. W każdym z nich jest dział poświęcony demografii, gdzie – jak cytuje zastępczyni wójta – „wyniki mają wyraźnie wskazywać, że urodzeń na terenie gminy Kęsowo jest po prostu niepokojąco mało, co będzie miało niekorzystny wpływ na dalsze funkcjonowanie samorządu”. Oznacza to, że będzie mniej przedszkolaków, uczniów, mieszkańców, osób pracujących generujących PIT-y itd. Z takimi problemami przyszło lub przyjdzie borykać się wielu samorządom w Polsce.

Od kilku lat obserwowany jest wyraźny wzrost rozwoju polityki senioralnej. Powstaje dużo klubów i kart seniorów oraz potrzebni są asystenci osób starszych. Mówiąc wprost, społeczeństwo bardzo szybko starzeje się.

Gmina Śliwice jako jedyna na plus! Po raz pierwszy od kilku lat

Jedyną gminą w powiecie tucholskim, która wyróżnia się na tle pozostałych, są Śliwice. W ubiegłym roku odnotowano w niej dodatni przyrost naturalny. Urodziły się 53 dzieci, a zmarło 45 osób.

Lokalne władze kontynuują prowadzoną od 2023 roku politykę prorodzinną. „Śliwickie becikowe”, czyli jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka w wysokości 1000 zł, przysługuje niezależnie od dochodów rodziny na każde: „żywo urodzone, przysposobione, objęte opieką prawną, opieką faktyczną dziecko”.

Zawsze staraliśmy się o to,aby wspierać młode małżeństwa.Cała Polska i po części Europa zamiast się rozwijać, to zmniejsza się pod względem ludności. Tak samo było u nas. Bodajże w ostatnich trzech latach był to współczynnik demograficzny ujemny. Teraz [w 2025 roku – przyp. redakcji] dzięki naszym mieszkańcom jest nieco wyżej, ale moim zdaniem to wciąż mało. Tym bardziej, że byliśmy niedawno jedyną gminą w powiecie tucholskim, która poprzez dodatkowe świadczenie chce wspierać rodziny. Teraz dołączyło Kęsowo. Nie jest to może duża kwota, ale chociaż symboliczna

– ocenia wójt gminy Śliwce Daniel Kożuch.

Wójt motywuje na swoim przykładzie: ja mam czworo dzieci, brat piątkę

Jego zdaniem taka polityka prorodzinna to bodziec dla rozwoju całej gminy. Na równi z dziedziną przedsiębiorczości.

Śliwice budują teraz gminny żłobek, do którego za kilka miesięcy będzie możliwość oddania pod opiekę najmłodszych dzieci. Jak wójt Śliwic widzi demografię w niedalekiej przyszłości?

Oby tegoroczny przyrost był jeszcze wyższy, niż w roku ubiegłym. Będziemy z tego bardzo zadowoleni. „Plusem” za 2025 rok byliśmy zaskoczeni. Gdy rozmawialiśmy z innymi wójtami, okazywało się, że jesteśmy jedyni. Patrząc jednak globalnie, jest to wciąż mało. Globalnie o wiele więcej ludzi umiera i to jest nasz problem. Tymczasem musimy cieszyć się z tych małych rzeczy, jak w gminie Śliwice. Zachęcamy naszych mieszkańców do tego, aby dzieci było jeszcze więcej. Ja mam czwórkę, brat ma piątkę

– podaje najbliższe przykłady Daniel Kożuch.

Przygotowaliśmy ciekawe zestawienie

Zachęcamy do indywidualnego przeanalizowania zgromadzonych danych ze Szpitala Tucholskiego, a także statystyk z gmin powiat tucholskiego. Aż cztery samorządy, tj. cekcyński, gostycyński, kęsowski i lubiewski udostępniły informacje na temat liczby urodzeń i zgonów na swoim terenie z rozbiciem nawet na poszczególne miejscowości. Są takie wsie, jak np. Kowalskie Błota w gminie Cekcyn, gdzie nie urodziło się żadne dziecko, a zmarły dwie osoby. Gorzej sytuacja wygląda w Wielkim Mędromierzu (gm. Gostycyn), w którym zmarło 10 osób, a urodziło się tylko jedno dziecko.

Na pozytywne zakończenie wskażemy, że są też takie miejscowości, jak np. Brzuchowo (gm. Kęsowo), gdzie urodziła się 2 dzieci, a żaden mieszkaniec nie zmarł. Podobnie jest w: Bruchniewie, Szumiącej i Teologu w gminie Lubiewo, gdzie urodziło się w 2025 r. po jednym dziecku i nie zmarł żaden mieszkaniec.

Liczba urodzeń w latach 2015-2025 w Szpitalu Tucholskim:

• 2015 – 686

• 2016 – 799

• 2017 – 825

• 2018 – 811

• 2019 – 745

• 2020 – 727

• 2021 – 696

• 2022 – 637

• 2023 – 602

• 2024 – 681

• 2025 – 607

Łączna liczba urodzeń w Szpitalu Tucholskim w  2025 roku wyniosła 607.

Z rozbiciem na powiaty:

• powiat tucholski: 197

• powiat chojnicki: 149

• powiat sępoleński: 110

• powiat człuchowski: 48

• powiat starogardzki: 24

• powiat świecki: 20

• powiat złotowski: 15

• powiat bydgoski: 10

• powiat pilski: 9

• powiat kościerski: 8

• powiat bytowski: 4

• powiat wielicki: 1

• powiat gdański: 1

• Gdańsk: 1

• powiat łęczyński: 1

• powiat nakielski: 1

• powiat piaseczyński: 1

• Płock: 1

• powiat poznański: 1

• powiat słupski: 1

• Toruń: 1

• powiat wrocławski: 1

• powiat żniński: 1

Dzieci urodzone w Szpitalu Tucholskim z gmin powiatu tucholskiego w 2025 roku (łącznie197):

• gmina Tuchola: 66

• gmina Gostycyn: 22

• gmina Lubiewo: 21

• gmina Kęsowo: 21

• gmina Cekcyn: 39

• gmina Śliwice: 28

Liczba dzieci urodzonych i osób zmarłych w gminach powiatu tucholskiego w 2025 r.

Gmina Cekcyn

Liczba urodzonych – 53

Błądzim – 1

Brzozie – 1

Cekcyn – 15

Cekcynek – 5

Huta – 2I

wiec – 2

Kruszka – 3

Krzywogoniec – 1

Mikołajskie – 1

Nowy Sumin – 3

Ostrowo – 3

Stary Sumin – 1

Trzebciny – 2

Wierzchucin – 1

Wysoka – 1

Zalesie – 2

Zamarte – 3

Zdroje – 4

Zielonka – 2

Liczba zmarłych – 65

Błądzim – 2

Cekcyn – 13

Cekcynek – 3

Dębowiec – 1

Gołąbek – 1

Huta – 1

Iwiec – 7

Kowalskie Błota – 2

Kruszka – 1

Krzywogoniec – 2

Lubińsk – 2

Ludwichowo – 2

Małe Gacno – 3

Nowy Sumin – 1

Ostrowo – 3

Sowiniec -1

Stary Sumin – 4

Suchom – 1

Trzebciny – 3

Wielkie Budziska – 1

Wierzchucin – 1

Wysoka – 3

Zalesie – 4

Zdroje – 1

Zielonka – 2

Gmina Gostycyn

Liczba urodzonych – 32

Gostycyn – 8

Łyskowo – 2

Pruszcz – 5

Wielka Klonia – 4

Mała Klonia – 2

Bagienica – 4

Kamienica – 3

Przyrowa – 3

Wielki Mędromierz – 1

Liczba zmarłych – 57

Gostycyn – 17

Łyskowo – 2

Pruszcz – 7

Wielka Klonia – 2

Mała Klonia – 5

Bagienica – 3

Kamienica – 4

Przyrowa – 4

Wielki Mędromierz – 10

Piła – 3

Gmina Kęsowo

Liczba urodzonych – 31

Adamkowo – 1

Brzuchowo – 2

Drożdzienica – 4

Jeleńcz – 1

Kęsowo – 8

Ludwichowo – 1

Obrowo – 1

Piastoszyn – 3

Przymuszewo – 1

Sicinki – 1

Siciny – 1

Tuchółka – 1

Wieszczyce – 2

Żalno – 4

Liczba zmarłych – 46

Drożdzienica – 5

Grochowo – 1

Kęsowo – 10

Krajenki – 2

Nowe Żalno – 1

Pamiętowo – 3

Piastoszyn – 1

Przymuszewo – 1

Tuchółka – 5

Wieszczyce – 7

Żalno – 10

Gmina Lubiewo

Liczba urodzonych – 47

Bruchniewo – 1

Bysław – 12

Bysławek – 2

Klonowo – 3

Lubiewice – 4

Lubiewo – 9

Minikowo – 4

Sucha – 6

Szumiąca – 1

Teolog – 1

Trutnowo – 2

Wełpin – 2

Liczba zmarłych – 62

Bysław – 21

Bysławek – 4

Cierplewo – 1

Klonowo – 7

Lubiewo – 8

Lubiewice – 2

Minikowo – 5

Płazowo – 2

Sucha – 8

Trutnowo – 1

Wełpin – 2

Zamrzenica – 1

Gmina Śliwice

Liczba dzieci urodzonych w 2025 r. – 53

Liczba osób zmarłych w 2025 r. – 45

Miasto i obszary wiejskie w gm. Tuchola

Liczba dzieci urodzonych w 2025 r. – 97

Liczba osób zmarłych w 2025 r. – 212