Odeszli w 2026 r. Jerzy Dercz - drugi burmistrz Tucholi. Przypominamy wywiad z 1992 roku, drugiego numeru w historii "Tygodnika"

Z okazji święta Wszystkich Świętych i Zaduszek przypominamy artykuły Tygodnika Tucholskiego na temat mieszkańców regionu, którzy odeszli w 2026 roku i ostatnich miesiącach roku poprzedniego. Są wśród nich ludzie kultury, społecznicy, samorządowcy, przedsiębiorcy, a także nasi czytelnicy. 

Nie żyje Jerzy Dercz – drugi burmistrz Tucholi

Artykuł z lipca 2026 roku

Chociaż nie urodził się w naszym mieście, był z nim bardzo związany. Do samorządu wchodził z ideałem ciężkiej pracy, przez długie lata uczestniczył w życiu kulturalnym Tucholi. Co mówił na łamach "Tygodnika" ponad 30 lat temu?

Jerzy Dercz urodził się 25 marca 1939 r. w Olkuszu. Kiedy był małym dzieckiem, wraz z rodzicami przeprowadził się do Kłodzka, w którym mieszkał do matury. Jako dorosły już mężczyzna najpierw trafił do marynarki wojennej w Ustce, a potem zaczął studia w Poznaniu. Wybrał zootechnikę. To właśnie tam Jerzy Dercz spotkał swoją przyszłą żonę – Krystynę, która pochodzi z Bydgoszczy. Zobowiązania zawodowe sprawiły, że małżeństwo przybyło w Bory Tucholskie – w 1978 r. zamieszkali razem w Tucholi. Najpierw oboje pracowali w szkole rolniczej w Sypniewie, potem on został dyrektorem Spółdzielni Kółek Rolniczych w Tucholi.

W czasie ustrojowych przemian zaangażował się w sprawy samorządu. Wygrał wybory w swoim okręgu i wszedł do pierwszej, historycznej Rady Miejskiej w Tucholi (1990-1994). W tamtym czasie to radni wybierali spośród siebie burmistrza. Pierwszym został Henryk Krzywański (1990-1991), natomiast Jerzy Dercz był w tym czasie przewodniczącym rady gminy. Po roku zdecydowano o zmianach i to właśnie Dercz został drugim burmistrzem (1991-1994).

Po zakończeniu kadencji rozpoczął pracę w Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Bydgoszczy, z którą związał się aż do emerytury. W latach 90. współpracował też z redakcją Tygodnika Tucholskiego. 

Kultura osobista na pierwszym miejscu

Przez długi czas był aktywnym mieszkańcem Tucholi, zaangażowanym w życie społeczne i kulturalne miasta. Jeszcze niedawno bardzo często można go było spotkać chociażby na wystawach organizowanych przez Tucholski Ośrodek Kultury czy Miejską Bibliotekę Publiczną w Tucholi. To, jaki miał charakter, obrazuje krótkie wspomnienie byłej dyrektorki biblioteki Hanny Szramki i kuratorki wystaw z TOK-u Agnieszki Tajl. Obie potwierdzają, że Jerzy Dercz otrzymywał zaproszenia na wszystkie wydarzenia i na większość z nich przybywał. Jeśli jednak na którejś wystawie nie mógł się pojawić, osobiście zjawiał się wcześniej u organizatorów, usprawiedliwiał się i przepraszał na nieobecność.

Jerzy Dercz zmarł 27 lipca 2026 roku. Miał 87 lat.

Przy wspomnieniu publikujemy w całości materiał z drugiego numeru Tygodnika Tucholskiego – z 14 lutego 1992 roku. Wywiad z Jerzym Derczem przeprowadził wtedy Andrzej Leszczyński – jeden ze współtwórców gazety, ale wtedy także działający na rzecz samorządu. Warto wrócić do tekstu sprzed 34 lat, który ukazuje nie tylko postać ówczesnego burmistrza, ale też szerszą perspektywę na miasto, samorząd, a nawet Polskę wczesnych lat 90. 

Tekst ukazał się w drugim numerze  "Tygodnika Tucholskiego" (drugim w całej historii pisma) – 14 lutego 1992 roku, pisownia oryginalna

Marzę o pracy bez konfliktów...

Z Burmistrzem Gminy Tuchola Jerzym Derczem rozmawia Andrzej Leszczyński.

A.L. – Jurek! Od lat jesteśmy kolegami. Pomagałeś mi w prowadzeniu obozów żeglarskich. Muszę ci powiedzieć, że zawsze miałem Cię za jednego z sympatyczniejszych "czerwonych"...

J.D. – Mile wspominam te obozy. Dzięki Tobie poznałem ABC żeglarstwa. Przedtem pasjonowałem się historią sławnych żeglarzy.

Na sympatię ludzi trzeba sobie zasłużyć. Nie rozumiem sposobu klasyfikacji na "czerwonych" czy innego koloru.

A.L. – Losy ludzkie są kręte. Spotkaliśmy się jako kandydaci na radnych w wyborach samorządowych. Ty wygrałeś w swoim okręgu, a ja w swoim. Co spowodowało, że zdecydowałeś się kandydować?

J.D. – Chciałem być potrzebny, służyć ludziom w szerszym wymiarze niż tylko w pracy zawodowej. Zawsze proszę o dar możliwości pracy dla dobra innych.

A.L. – Pamiętna sesja Rady Miejskiej – 6 czerwca 1990 r. Ty kandydowałeś na Przewodniczącego Rady, a ja na Burmistrza. Ja przegrałem z Krzywańskim o dwa głosy. Ty wygrałeś z ówczesnym kandydatem "Solidarności" Cieślewiczem i zostałeś Przewodniczącym. Na pewno się domyślasz, że na Ciebie głosowałem...

J.D. – W przeciwieństwie do Ciebie ja popierałem Twoją kandydaturę na burmistrza. 

A.L. – Muszę Ci powiedzieć, że jako Przewodniczący Rady stopniowo miałeś coraz wyższe notowania u radnych. Byłeś bardzo pracowity, dość obiektywny, próbowałeś łagodzić konflikty. Myślę, że nikt nie miał wątpliwości, co do Twojej uczciwości. To dało Ci szansę, którą umiałeś wykorzystać i zostałeś Burmistrzem. Czy odczuwasz satysfakcję?

J.D. – Obok satysfakcji odczuwa się ciężar odpowiedzialności, pojawiają się obawy i wątpliwości, wrażenie samotności mimo wielu życzliwych ludzi i dobrych współpracowników.

A.L. – Czytelnicy chcieliby wiedzieć coś więcej o Tobie i Twojej rodzinie. Co możesz nam, w skrócie, ujawnić?

J.D. – Mam 52 lata. W tym roku obchodzę 26-lecie zgodnego pożycia małżeńskiego i 25-lecie pracy zawodowej. Mam 2 dzieci – córkę – maturzystkę i syna – studenta 4. roku geografii Uniwersytetu Gdańskiego. Nie mam z nimi problemów, są dobrymi dziećmi. Razem z nami mieszka moja Mama.

A.L. – Ile zarabiasz, ile godzin pracujesz, co w pracy Cię pasjonuje, co nuży, a co denerwuje, jak dbasz o zdrowie, czy masz czas na własny rozwój intelektualny i kulturalny?

J.D. – Moje wynagrodzenie zasadnicze wynosi 2 mln 570 tys. zł do którego dochodzi dodatek funkcyjny, służbowy oraz dodatek za wieloletnią pracę, razem 5 mln 340 tys. zł.

Czas pracy jest nienormowany, lecz można określić, że wynosi on średnio 10-12 godzin. Pasjonują mnie sprawy trudne, a ich załatwianie daje największą satysfakcję.

Denerwuje niemożność szybkiego działania limitowanego brakiem pieniędzy. Tyle jest do zrobienia, ale trzeba się uzbroić w cierpliwość i realizować po kolei w/g ważności celów.

Zdrowie jest motorem wszelkiego działania i największym skarbem człowieka. Jak o nie dbam? Rzuciłem palenie, nie nadużywam alkoholu, uprawiam codzienną gimnastykę z elementami ćwiczeń jogi. Jak mam czas to biegam, przeważnie w niedzielę. Lubię uprawiać ogródek, a w nim rośliny ozdobne. Daje mi to radość i odprężenie. Wolne chwile wykorzystuję na czytanie książek. Żałuję, że nie będzie czasu na przeczytanie wszystkich wartościowych.

A.L. – Na koniec powiedz nam coś o swoich planach, zamierzeniach, marzeniach...

J.D. – Najbliższe zamierzenia to studia podyplomowe i może wreszcie zabiorę się za bardzo intensywną naukę j. niemieckiego. Plany związane są przede wszystkim z pracą. Marzeniem jest możliwość dokonania rzeczy najpilniejszych – poprawy warunków mieszkaniowych ludzi w Tucholi, zahamowanie wzrostu bezrobocia, praca bez konfliktów.