Zamknij

Dzień Miłośników Książek: niezwykłe losy pewnego "Quo vadis"

13:24, 09.08.2017 | E.S
REKLAMA
Skomentuj

Z okazji Dnia Miłośników Książki przypominamy artykuł, który w "Tygodniku Tucholskim" ukazał się w sierpniu ubiegłego roku:

 

Józef Begger był jednym tych, którzy we wrześniu 1939 r. zostali zmuszeni przez Niemców do palenia książek tucholskiej czytelni. Ukrył jeden egzemplarz przeznaczony do spalenia - „Quo vadis” Henryka Sienkiewicza. Dzięki jego bratankowi książka wróci na biblioteczną półkę.

- Pierwsze strony książek przeznaczonych do spalenia wyrywał Niemiec - mówi Władysław Begger ze Zdrojów, pokazując oprawiony w sztywną okładkę egzemplarz „Quo vadis” Henryka Sienkiewicza. Brakuje strony tytułowej. Książka zaczyna się od razu od rozdziału pierwszego. Została wydana we Lwowie w 1933 r. To wydanie dziesiąte, więc nie jest białym krukiem. A jednak historia tego egzemplarza jest wyjątkowa. Na 17 stronie wybito pieczątkę Towarzystwa Czytelni Ludowych - Komitet Okręgowy Tuchola. W 1939 r. taka pieczęć oznaczała, że egzemplarz trzeba zniszczyć.
Kazali im palić książki

- Mój ojciec był na wojnie, a wujek był jeszcze za młody, by pójść na front - opowiada Władysław Begger. Brat jego ojca mieszkał w Kęsowie. Został pojmany przez Niemców we wrześniu 1939 r. i trafił do niemieckiego więzienia w Tucholi.
- Pracował razem z innymi więźniami przy rozbiórce kościoła w Tucholi - kontynuuje pan Władysław. - Potem razem z kilkoma innymi osobami został wyznaczony do palenia polskich książek.
Niemcy obrali za cel zniszczenie tucholskiej czytelnię TCP. Józef Begger, wuj pana Władysława postanowił uratować jeden egzemplarz „Quo vadis” Henryka Sienkiewicza. Ukrył go pod ubraniem. Niemiec niczego nie zauważył.

Przekazał książkę bratankowi. Ten postanowił podarować ją bibliotece

- Kiedy wujek został zwolniony z aresztu, uciekł z Kęsowa i ukrywał się w Brusach - mówi Władysław Begger. - Potem mieszkał w Chojnicach. Podarował mi tę książkę, bo uznał, że przyda mi się jako nauczycielowi.
Bratanek Józefa Beggera postanowił oddać „Quo vadis” Miejskiej Bibliotece Publicznej w Tucholi. Chce, żeby każdy mógł zobaczyć uratowaną książkę.
- To może być jedyny taki egzemplarz - zaznacza. I nie pomylił się:
- Nie mamy żadnej książki w naszych zbiorach z pieczęcią Towarzystwa Czytelni Ludowych - mówił jeszcze przed przekazaniem wyjątkowej publikacji Paweł Redlarski, pracownik biblioteki.
3 września egzemplarz "Quo vadis" został oficjalnie przekazany do tucholskiej biblioteki.

Kilka słów o Towarzystwie Czytelni Ludowych
11 października 1880 r. działalność rozpoczęło Towarzystwo Czytelni Ludowych w Poznaniu. Jego głównym celem było „szerzenie pożytecznych, religijne uczucia ludu podnoszących i pouczających książek polskich oraz zakładanie bibljoteczek ludowych” [pisownia oryginalna - red.]. W ten sposób walczono z zaborcą, który chciał zniszczyć polski język. Książki kupowano za składki członków TCP. Główny bibliotekarz z centrali w Poznaniu rozsyłał zakupione publikacje do lokalnych bibliotek - jedna z nich funkcjonowała w Tucholi. Delegatem TCP na powiat tucholski był dr Kazimierz Karasiewicz. Wybuch I wojny światowej spowolnił rozwój TCP, ale organizacja przetrwała ten okres. Jednak podczas II wojny światowej księgozbiory zgromadzone przez tyle lat były skutecznie niszczone przez najeźdźców. Niektórzy starali się je ukrywać - przykładem jest Józef Begger. Dopiero w 1945 r. starosta powiatowy w Tucholi starał się stworzyć w powiecie bibliotekę „ponieważ przedwojenna biblioteka ludowa została zniszczona w czasie wojny”.

 

 

Źródło informacji o Towarzystwie Czytelni Ludowych:

Siedem dekad tucholskiej biblioteki, red. Zespół Miejskiej Biblioteki Publicznej w Tucholi im. Aleksandra Janty-Połczyńskiego, Tuchola 2016

 

REKLAMA

Komentarze (0)

Brak komentarzy, Twój może być pierwszy.

Dodaj komentarz

Szanowny Użytkowniku

25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako "RODO", "ORODO", "GDPR" lub "Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych").

Kto będzie administratorem Twoich danych?

Po dniu 25 maja 2018 roku administratorami danych będzie firma Magraf s.c, ul. Dolina 57 85-212 Bydgoszcz, oraz nasi Zaufani Partnerzy, z którymi stale współpracujemy. Najczęściej ta współpraca ma na celu dostosowywanie reklam, które widzisz na naszej stronie internetowej do Twoich potrzeb i zainteresowań oraz wykonywanie różnych badań mających na celu polepszanie usług internetowych i dostosowywanie ich do potrzeb użytkowników. Szczegółowe informacje dotyczące administratorów znajdują się w polityce prywatności.

Jaki jest cel przetwarzania danych?

Dane osobowe są zbierane w ramach korzystania przez naszych Użytkowników z naszej strony internetowej wraz z funkcjonalnościami na niej udostępnianych ,w tym zapisywanych w plikach cookies, które są instalowane na naszej stronie przez nas oraz naszych Zaufanych Partnerów. Przetwarzamy te dane w celach opisanych w polityce prywatności, między innymi aby: dopasować treści stron i ich tematykę, w tym tematykę ukazujących się tam materiałów do Twoich zainteresowań,zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług, w tym, aby wykryć ewentualne boty, oszustwa czy nadużycia,dokonywać pomiarów, które pozwalają nam udoskonalać nasze usługi i sprawić, że będą maksymalnie odpowiadać Twoim potrzebom,pokazywać Ci reklamy dopasowane do Twoich potrzeb i zainteresowań.

Komu możemy przekazać dane?

Zgodnie z obowiązującym prawem dane mogą zostać przekazywać podmiotom przetwarzającym je na nasze zlecenie, np. dostawcą usług IT, agencjom marketingowym, podwykonawcom naszych usług, Zaufanym Partnerom oraz podmiotom uprawnionym do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa np. sądom lub organom ścigania, gdy wystąpią z żądaniem w oparciu o stosowną podstawę prawną. Informujemy, że na naszej stronie internetowej dane o ruchu użytkowników zbierane są przez naszych Zaufanych Partnerów.

Jak możesz zarządzać swoimi danymi?

Masz między innymi prawo do żądania dostępu do danych, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także wycofać zgodę na przetwarzanie danych osobowych, zgłosić sprzeciw oraz skorzystać z innych praw wymienionych szczegółowo w polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje jak to zrobić.

Zaznacz przycisk „Zgadzam się” jeśli wyrażasz zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych podanych w formularzu przez Magraf s.c, ul. Dolina 57 85-212 Bydgoszcz i naszych Zaufanych Partnerów jako administratora danych osobowych, w celach marketingowych, które obejmują także niezbędne działania analityczne i zestawianie w profile marketingowe na podstawie aktywności na stronie internetowej zgodnie z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa. Wyrażenie zgody jest dobrowolne , masz prawo do dostępu do swoich danych, ich poprawiania, a także wycofania udzielonej zgody w dowolnym momencie, a także o pozostałych kwestiach wynikających z art. 13 RODO, dostępnych w Polityce prywatności..

Zgadzam sięNie teraz
© tygodnik.pl | Prawa zastrzeżone